Logo Vrienden Particuliere Historische Buitenplaatsen

"Wij delen de liefde voor de schitterende buitenplaatsen en kastelen in Nederland en steunen de instandhouding van dit nationale erfgoed"

Word ook vriend!

Unieke excursies

Tijdschrift Arcadië (2x p/j)

Behoud de buitenplaatsen

Deelt u onze liefde voor de schitterende buitenplaatsen en kastelen in Nederland?

word vriend

Agenda 2017

Zondag 14 mei 2017
Excursie A: Djoerang en Mariënwaerdt

Djoerang te Zoelen

Toen het kasteel Wadestein afgebroken werd, zijn de stenen en balken hergebruikt om het huis Nieuwe Wadesteyn, in Zoelen te bouwen. In 1850 kocht de heer J.C. Hasselman het huis en doopte het om in Djoerang, verwijzend naar de naam van zijn suikerplantage in Indonesië.
De heer J.C. Hasselman was betovergrootvader van de huidige eigenaar Huib van Everdingen. Sinds 1933 bezit de familie Van Everdingen de buitenplaats.

Het landhuis is een goed voorbeeld van empirestijl. Het bestaat uit een hoge, drie traveeën brede middenpartij met drie rondboogvensters op de bel-etage. Het middelste venster doet dienst als voordeur. De vensters worden geflankeerd door pilasters met ionische kapitelen met daarboven een rozet. Tegen deze middenpartij staan twee lagere zijvleugels met twee lange rechthoekige vensters en een rechthoekige stenen attiek. In het huis is een steen gemetseld met het jaartal 1823, dat waarschijnlijk op de bouw betrekking heeft.

Het huis ligt ten noordwesten van Zoelen, aan de Linge. Het park bestaat uit een wandelbos, een oude hoogstam boomgaard en een moestuin. Door het wandelbos vloeit een waterloopje, dat een smalle aftakking is van de Linge. Jacob van Lennep beschreef dit wandelbos al in 1823.
Twee monumentale solitaire bomen, een plataan en rode beuk, flankeerden het huis. Helaas is de rode beuk enige tijd geleden gesneuveld.
Het koetshuis is recentelijk gerestaureerd.
Meer achtergrondinformatie kunt u lezen in Arcadië nr. 14

Djoerang | Uiterdijk 62 | 4011 EW Zoelen

Djoerang

Heerlijkheid Mariënwaerdt te Beesd

De Heerlijkheid Mariënwaerdt is een landgoed en voormalige abdij bij de Gelderse plaats Beesd.
De norbertijner abdij Marienweerd werd begin twaalfde eeuw gesticht. In de loop der eeuwen is het klooster meermalen geplunderd en door branden verwoest. Na 1567 is het klooster niet meer herbouwd.
Dankzij zestiende-eeuwse rekeningen van metselaars weten we dat er een groot aantal kelders aanwezig was en vele andere gebouwen. Zo was er een washuis, een brouwerij, smidse, schoenmakerij, en bouwhuizen waar de producten van landbouw en veeteelt werden verwerkt.

Het tegenwoordige huis is in de achttiende eeuw gebouwd op gewelven van één van de gebouwen van de abdij. Het is in classicistische stijl gebouwd. Aan de noordoost-zijde van het huis is een parkbos met slingerlanen aangelegd. Daarnaast zijn nutsgronden als moestuinen en boomgaarden prominent aanwezig. Landbouw is altijd een belangrijke bron van inkomsten gebleven.

Mariënwaerdt is een familielandgoed van ruim 900 ha. en is sinds 1734 in handen van dezelfde familie, Van Verschuer. De naam Heerlijkheid verwijst naar de heerlijke rechten van de eigenaar: jacht-, pacht-, en visrecht en beheer van wegen en watergangen. De naam Mariënwaerdt betekent eiland van Maria. Een waard is de oude benaming voor een stuk land dat ingesloten is door rivieren.

Heerlijkheid Mariënwaerdt | Mariënwaerdt ’t Klooster 5 | 4153 RR BEESD | www.marienwaerdt.nl

marienwaerdt

Zondag 11 juni 2017
Excursie B: Berbice en Oostergeest

Berbice te Voorschoten

Berbice werd in de zeventiende eeuw gesticht, gelegen op de derde strandwal. De naam Almansgeest, die de buitenplaats tot ca. 1820 droeg, is waarschijnlijk afkomstig van IJsbrant Almansz die de grond met de daarop bestaande boerderij in 1369 bezat.

Johan de Witt, raadspensionaris, was de beroemdste bewoner, maar voor Berbice is Pieter de la Court van der Voort de belangrijkste eigenaar geweest. Hij was een gedreven tuinliefhebber en deelde zijn kennis en kunde in zijn boek ‘Byzondere aenmerkingen over het aenleggen van pragtige en gemeene landhuizen, lusthoven, plantagien en aenklevende cieraeden’. Hij legde een orangerie en een tuin met muren voor leifruit aan. Deze hebben een totale lengte van 200 m. Bijzonder is de Mur à retranchement. Deze muur is opgebouwd uit terugliggende en vooruitspringende delen.

De tuin werd volgens een streng symmetrisch patroon aangelegd. Achter op het landgoed bevindt zich een unieke, zeventiende-eeuwse orangerie. Deze is geheel geïsoleerd met gedroogde boekweitdoppen.
In de negentiende eeuw werd de aanleg van de tuin beïnvloed door de Engelse landschapsstijl.
Doordat alle bewoners in de voorbije eeuwen iets hebben aangepast en toegevoegd is Berbice een staalkaart van de wooncultuur van de zeventiende tot de twintigste eeuw.
In de loop van de achttiende eeuw werden in de drie grote voorkamers geschilderde behangsels aangebracht met o.a. bloemguirlandes, tuinattributen en vogels.

In 1857 kocht Johannes van Kempen Berbice, bouwde een zilverfabriek en ging zelf op de buitenplaats wonen. Het zilver van Van Kempen en Begeer is van internationale faam.
In 1969 werd door kunsthistorica Rudolpha J.M. Begeer een rosarium in zeventiende-eeuwse trant aangelegd. Zij heeft jaren gestreden tegen de overheid om de aanleg van grote wegen dwars door het landgoed te voorkomen. Dat is gelukt. Zij is begraven in de rozentuin. Sinds 2000 is Berbice eigendom van een stichting, zodat de buitenplaats behouden blijft.

Voor meer achtergrondinformatie zie ook Arcadië nr. 17

Berbice | Leidseweg 221 | 2253 AE Voorschoten | www.buitenplaatsberbice.nl

berbice

Oostergeest te Warmond

Oostergeest is een complex historische buitenplaats, gelegen binnen de bebouwde kom van Warmond. Het huis wordt omgeven door weilanden, vijver en een park. De buitenplaats functioneert nog als vanouds.

Het huidige hoofdhuis is in 1651 voortgekomen uit een boerderij. In 1710 wordt het complex uitgebreid met het “speelhuys”, later de koepelkamer genoemd. Rond 1800 wordt het hoofdgebouw 50 cm verhoogd door het opmetselen van de buitengevels en het opvijzelen van de zolderbalklaag. Ook werden de huidige empire schuiframen aangebracht (voordien waarschijnlijk kruiskozijnen). Intern zijn vele historische elementen en vertrekken in Lodewijk XIV- (schouw), XV- (stucplafond) en empirestijl aanwezig.
Sinds 1850 is het landgoed in bezit van de familie Leemans en nu is de zesde generatie in rechte lijn eigenaar en bewoner. Naast het hoofdhuis zijn er meerdere monumenten zoals een koetshuis, drie priëlen en een historische moestuin in gebruik, alsmede weilanden, een parkbos in Engelse landschapsstijl (voorheen Franse stijl), vijver, lanen etc. Voor de vele kuipplanten is recent een orangerie gebouwd.
Elk jaar zijn alle schoolkinderen van Warmond (300) welkom op de buitenplaats om kennis te nemen van de historie en de natuur van Oostergeest.

Oostergeest | Laan van Oostergeest 1 | 2361 GA Warmond

oostergeest

Zondag 25 juni 2017
Excursie C: Singraven en Zonnebeek

Singraven te Denekamp

Landgoed Singraven, liggend aan de Dinkel, wordt voor het eerst genoemd in 1381 als agrarische boerenhofstede “Hof ten Singraven”, die in eigendom was van de bisschop van Utrecht. Deze beleende het aan derden, onder wie de Oldenzaalse Begijnen. In 1398 kwam het goed in bezit van de familie Hondenberg die het huis in 1415 versterkte tot havezate. Bovendien werd er toen een nieuwe watermolen gebouwd. Een opvolger van deze watermolen is tot in deze tijd een belangrijk onderdeel van Singraven, zowel economisch als landschappelijk. In de zeventiende eeuw maakte Meindert Hobbema de molen beroemd door hem diverse malen te schilderen.

In de volgende eeuwen behoorde Singraven toe aan de graven van Bentheim en de familie Sloet tot den Oldenhof, die het inmiddels vervallen huis in 1651 volledig liet slopen en herbouwen. Daarna kwam het landgoed door vererving, respectievelijk verkoop achtereenvolgens in handen van de families De Thouars, Roessingh Udink en Laan.

Willem Frederik Jan Laan, de laatste particuliere bewoner/eigenaar, liet forse verbouwingen en restauraties uitvoeren, zowel aan het huis als aan andere onderdelen van het landgoed. Bovendien vergaarde hij een enorme kunst- en antiekcollectie (voornamelijk zeventiende- en achttiende-eeuws) die nu nog in het huis te bezichtigen is.

Hoewel de kinderloze heer Laan tot zijn dood in 1966 op Singraven bleef wonen, gaf hij het landgoed al in 1956 in eigendom aan Stichting Edwina van Heek. De zorg voor en instandhouding van landgoed Singraven past in de doelstelling van Stichting Edwina van Heek om cultureel erfgoed en natuurmonumenten in Oost Nederland te beschermen. De Stichting Edwina van Heek is in 1946 opgericht volgens de laatste wil van de toen overleden Edwina van Heek – Burr Ewing. Zij was de echtgenote van Jan Bernard van Heek (1863-1923) en woonde op landgoed Zonnebeek, ten zuiden van Enschede, dat eveneens door de Stichting in stand gehouden wordt.

Singraven | Molendijk 37 | 7591 PT Denekamp | www.singraven.nl

singraven

Zonnebeek te Enschede

Zonnebeek ligt ten noorden van het Buurserzand, met zicht op de heide van het Usselerveld.
Tussen 1906 en 1907 werd het huis gebouwd, naar ontwerp van A.G. Beltman, voor J.B. van Heek en diens Amerikaanse echtgenote Edwina van Heek – Burr Ewing. Het symmetrische neoclassicistische pand onder een schilddak zou ontworpen zijn naar voorbeeld van een landhuis in Nashville (Tennessee) waar Burr Ewing opgroeide. Enkele elementen uit het ontwerp, zoals het fronton en de portiek, zijn regelmatig terugkerende elementen geworden in de neoclassicistische ontwerpstijl van Bureau Beltman. Het huis heeft een middenrisaliet (delen van een voorgevel die vooruitspringen) met een balkon gedragen door zuilen, dat erg lijkt op Amerikaanse planterswoningen. In 1911 is het balkon in de westgevel dichtgezet en is er een serre aangebouwd. Het balkon aan de oostzijde grenst aan een grote open grasvlakte. Deze doet denken aan een prairie. In de salon bevindt zich een schouw met aan weerszijden getordeerde zuilen. Op het terrein staan een koetshuis en een theekoepel.

De parkaanleg werd ontworpen door P.H. Wattez (1871-1953) en is in landschapsstijl, eveneens naar Amerikaanse voorbeeld aangelegd. Er is rond 1908 een boomgaard/moestuin/bloementuin gerealiseerd, door muren en hagen omringd. In 1972 is de tuin hersteld volgens een plan van architectenbureau T.H. Koning. Het landgoed wordt tegenwoordig beheerd door de Stichting Edwina van Heek.

Zonnebeek | Zonnebeekweg 110 | 7546 RH Enschede

zonnebeek

Zondag 8 oktober 2017
Excursie D: kasteel Heeze en Huis te Baest

Kasteel Heeze te Heeze

In 1172 wordt er al melding gemaakt van de Heerlijkheid Heeze. Pas in 1203 wordt voor het eerst in een oorkonde gesproken over een burcht in deze heerlijkheid.

Het kasteel bestaat feitelijk uit twee kastelen: het middeleeuwse slot Eymerick en het kasteel Heeze, ontworpen in 1665 door de bekende architect Pieter Post. Beide gebouwen hebben een eigen binnenplaats. Eymerick is in de zeventiende eeuw tot een ruïne vervallen. Het huidige kasteel is een statig, aan drie zijden omgracht gebouw. Er is ook een bijzondere duiventoren buiten het kasteel.

In 1760 komt Heeze in bezit van Jan van Tuyll van Serooskerken. Tot op heden is het complex nog steeds in het bezit van deze familie.

In de jaren 1796-1798 lieten de toenmalige eigenaren het huis door Nicolaas Renier verbouwen. Toen werd ook bij het kasteel de Engelse tuin aangelegd, een van de vroegste parken in landschapsstijl in Noord-Brabant.

Het kasteel bevat 30 kamers, waarvan een aantal stijlkamers. Veel van het interieur is afkomstig uit het einde van de achttiende eeuw en het begin van de negentiende eeuw. In 1795 is het kasteel ingrijpend gerenoveerd onder leiding van Johanna van Tuyll van Serooskerken-van Westreenen (1776-1862). Uit die periode zijn met name bijzonder de Blauwe Kamer, de Minervakamer, de Muziekkamer en de Badkamer met het unieke bad in Romeinse stijl.

Omdat deze vertrekken nog in authentieke staat zijn, geven ze een goede indruk van de ontwikkeling van de stijlen en de mode in Nederland en Frankrijk.

Voor meer informatie zie Arcadië nr 14

Kasteel Heeze | Kapelstraat 25 | 5591 HC Heeze | www.kasteelheeze.nl

heeze

Huis te Baest te Oirschot

Landgoed Baest ligt in de gemeente Oirschot, Noord-Brabant. Het landgoed is 500 ha groot. Het gebied bestaat uit naald- en loofbos, met een complex van akker- en weidegronden en waterpartijen. Op de vruchtbare grond werden enkele boerderijen van het Brabantse langgeveltype gebouwd. De bossen gelden nu nog als natuur- en cultuurmonument.

Tussen 1317 en 1660 was het één van de bezittingen van de abdij van Tongerlo.
Het herenhuis Huis te Baest stamt uit de zestiende eeuw en was waarschijnlijk een buitenplaats van de bisschop van ’s Hertogenbosch. Het is in de achttiende eeuw in classicistische stijl vernieuwd, en is omgeven door een historische tuin. Het huis heeft een bouwlaag onder een hoog zadeldak. De brede ingangspartij is in empirestijl uit ca 1800. De grote dakkapel met fronton en gefacetteerde zijramen en het sierlijke klokkentorentje op het dak maken de allure van een grote buitenplaats compleet. De grondvorm van het gebouw uit de eerste helft van de zestiende eeuw, dat als een breed zaalhuis werd opgetrokken, kreeg in 1854 een nieuw achterhuis. Het witte koetshuis valt op door aan beide zijden torenvormige uitbouwen met halfronde vensters. Er is nog een bakhuis waarvan de voorgevel door een windwijzer bekroond wordt.

Baest is al 250 jaar familiebezit en wordt sinds begin twintigste eeuw bewoond door de familie Van de Mortel.

In die 250 jaar is er een landschapspark ontstaan met formele elementen uit de zeventiende en achttiende eeuw. De strakke lanenpatronen en de ganzepoot, waarbij drie lanen in een punt bij elkaar komen, zijn daar een voorbeeld van.

Huis te Baest | Dr. Jan van de Mortellaan 13 | 5091 JJ Oirschot | www.landgoedbaest.nl

baest

Development: W3Company